พระนครศรีอยุธยา

วัดบ้านแพน

วัดราษฎร์นิกายมหานิกายตั้งวัด

อ้างอิงทะเบียนวัดเลขที่ 2141204001 · อัปเดตล่าสุด 25 ก.ค. 2568

เกี่ยวกับวัด


วัดบ้านแพน เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่เลขที่ 125 หมู่ที่ 1 ตำบลสามกอ อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา บนริมฝั่งแม่น้ำน้อย เดิมมีชื่อว่า “วัดจันทคูหาวาสน์” (บางแหล่งระบุว่า “วัดจันทรคูหาวาส”) ก่อสร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา และได้รับการฟื้นฟูบูรณะในยุคต่อมา ปัจจุบันเป็นศูนย์รวมจิตใจและสถานที่ประกอบศาสนกิจสำคัญของชุมชนในพื้นที่


ประวัติความเป็นมา


เดิมทีวัดบ้านแพนมีชื่อว่า “วัดจันทคูหาวาสน์” (หรือ “จันทรคูหาวาส”) สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ แห่งกรุงศรีอยุธยา ประมาณ พ.ศ. 2280 ในช่วงเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 พ.ศ. 2310 พื้นที่นี้ได้รับความเสียหายอย่างหนักเนื่องจากอยู่บนเส้นทางเดินทัพของพม่า


ภายหลังเมื่อสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชกอบกู้เอกราชและสถาปนากรุงธนบุรี ได้มีการฟื้นฟูบูรณะวัดแห่งนี้ขึ้นใหม่ในปี พ.ศ. 2320 แต่ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าผู้ใดเป็นผู้ดำเนินการ เมื่อย้ายราชธานีมาสู่กรุงรัตนโกสินทร์ วัดบ้านแพนได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในปี พ.ศ. 2325 ซึ่งถือเป็นการรับรองสถานะทางศาสนาโดยราชสำนักอย่างเป็นทางการ


สิ่งสำคัญและจุดน่าสนใจ


พระประธานในอุโบสถ ชาวบ้านเรียกกันว่า “หลวงพ่อเพชร” เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ศิลปะอู่ทอง สร้างจากศิลาแลง มีอายุเก่าแก่ตั้งแต่สมัยอยุธยา ถือเป็นสิ่งสำคัญสูงสุดของวัดและเป็นที่เคารพสักการะของชุมชน
ศิลปกรรมและสถาปัตยกรรม แม้จะผ่านการบูรณะหลายครั้ง แต่ยังคงเหลือเค้าโครงเดิมบางส่วนจากยุคต้นสร้าง โดยเฉพาะรูปแบบอุโบสถและโบราณวัตถุภายในบริเวณวัด
ตำแหน่งที่ตั้ง ตั้งอยู่ริมแม่น้ำน้อย ทำให้มีทัศนียภาพสวยงามและเหมาะสำหรับการปฏิบัติธรรม รวมถึงเป็นจุดเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตชุมชนริมน้ำ
ความสำคัญทางประวัติศาสตร์ เป็นหนึ่งในหลักฐานสำคัญของการฟื้นฟูศาสนาและชุมชนหลังเสียกรุงศรีอยุธยา สะท้อนถึงความต่อเนื่องของประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและการปรับตัวของชุมชนผ่านยุคสมัยต่างๆ

โดยสรุป วัดบ้านแพนไม่เพียงเป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ศิลปกรรม และวัฒนธรรมไทย ที่ผสมผสานระหว่างอดีตกับปัจจุบันได้อย่างลงตัว

คุณเคยไปวัดบ้านแพนไหม?

ส่งรูปถ่ายหรือแจ้งข้อมูลที่เปลี่ยนไปได้ — ทีมงานตรวจสอบทุกรายการก่อนเผยแพร่